Özgür irade tehlikede mi?

Yapay zeka düşüncelerimizi okuyabiliyor mu?

Biraz acemice bir soru ama son zamanlarda çok konuşulan bir konu oldu.

Bu alanda çalışan biri olarak bunları sorgulamam kimine göre doğru kimine göre "Neden?" diye sordurabilir. Ama ben "Dijitalin muhafazakarıyım" diyebilirim. Yani demek istediğim dijital sektörde çalışıyor olmama rağmen teknolojiye sosyal medyaya ya da dijital dünyanın her getirdiğine sorgusuz şekilde yaklaşmıyorum. Dijital dünyaya karşı biraz daha temkinli seçici ve bazı konularda gelenekçi davranıyorum. Bu "Kullanmıyorum" demek değil. Kendi işimde çok kullanıyorum yapay zekayı ama sosyal medya kadar masum olduğunu düşünmüyorum.

Sosyal medya platformları kullanıcıların davranışlarına göre algoritmasını güncelleyebiliyor. Akışta kaydırdığınız videolarda bile hangisinde daha uzun kaldıysanız o tür videoları sizin önünüze daha çok çıkarıyor. İlgi alanlarınızı belirleyip keşfetinizi ona göre düzenliyor. Bu bir kolaylık gibi sizin isteğiniz şekilde düzenleniyor görünse de farklı konuları görmenizi engeller. Sosyal medyada bunu masumca karşılarız, herkesin ilgi alanına göre keşfeti olması bizi korkutmaz.

Almak istediğiniz ama daha önce hiç telefonunuzda araştırmadığınız bir ürünü bir anda reklam olarak önünüze düştüğünü farketmişsinizdir. "Telefonlar bizi dinliyor mu?" diye sormuştuk. Bunun üzerine çok fazla deney yapıldı. Gerçekten de konuştuğunuz ürün reklam olarak karşınıza çıkıyordu. Bu kadar ileri gittiklerini hepimiz gördük. İstediğimiz ürünü hemen bulabiliyor. Zaman kaybetmiyor ve istediğimiz konuların önümüze çıkması hoşumuza gidiyordu. Telefon deneyleri kanıtlansa da kimse bunun üzerine düşmedi. Aslında işimize yaradığı için sorun çıkarmadı kimse. Yapay zeka bunu başka bir boyuta taşıyor. Sadece bize göre reklam çıkarmıyor veya keşfetimizi düzenlemiyor. Doğrudan sizi etkiliyor. Sizinle konuşuyor ve yönlendiriyor.

Bilinçsiz insanlar yapay zekayı o kadar kontrolsüz kullanıyorlar ki kendi düşünme yetilerini kaybediyorlar. Akıl yürütmek yerine yapay zekaya soralım devri açıldı bir anda ama konumuz bunlar değil daha da kötüsü siz sormadan, izin vermeden, telefonunuzda arattığınız konuları değil düşüncelerinizi okuyabiliyorlar.

En büyük iddia da yapay zekanın wi-fi ağları ile sizin beyin dalgalarınıza göre hareket edebileceği üzerine. Bunun biraz ilerisi kendi düşüncemiz mi yoksa yapay zekanın yönlendirmesi mi olacak...  

"Teknoloji bu kadar ilerledi mi?" demek istemiyorum.