Son günlerde başta Türkiye olmak üzere tüm dünyada sosyal medyada hızla yayılan “nihilist penguen” figürü, milyonlarca kullanıcı tarafından paylaşılıyor.
Umursamaz, karamsar ve hayatla alay eden tavrıyla dikkat çeken bu karakterin neden bu kadar ilgi gördüğünü Klinik Psikolog Büşra Baykuş, Anadolu’da Bugün'e değerlendirdi.
Klinik Psikolog Baykuş, son dönemde sosyal medyada sıkça karşılaşılan bu figürün ilk bakışta yalnızca eğlenceli bir internet akımı gibi görünebileceğini belirterek, “Ancak psikolojik açıdan bakıldığında, nihilist penguen aslında toplumun ruh hâline dair önemli ipuçları veriyor” dedi.
“Alaycı bir tavrın mizahi bir yansımasıdır”
“Nihilizm, en basit haliyle hayatın bir anlamı olmadığı düşüncesine dayanır. Fakat insanlar bu noktaya çoğu zaman felsefi bir tercih sonucu gelmez” diyen Baykuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Uzun süreli belirsizlikler, hayal kırıklıkları ve kontrol duygusunun kaybı bireyleri bu düşünce kalıbına yaklaştırır. İnsan umut etmeye devam edip defalarca hayal kırıklığı yaşadığında, kendini korumak için beklentilerini düşürmeye başlar. Nihilist penguenin alaycı tavrı da bu duygunun mizahi bir yansımasıdır.”
“Yoğun stres ve belirsizlik duygusal uzaklaşmayı artırıyor”
Günümüz dünyasında pek çok insanın ekonomik kaygılar, gelecek belirsizliği ve yoğun stres altında yaşadığını ifade eden Baykuş, “Sürekli bir şeylere yetişmeye çalışma hali ruhsal enerjiyi tüketiyor. Bu dönemlerde insanlar ya yoğun kaygı hissediyor ya da duygusal olarak uzaklaşmayı tercih ediyor. Nihilist penguenin umursamaz duruşu, bu duygusal uzaklaşmanın sembolik bir ifadesi olarak görülebilir” dedi. Baykuş, sosyal medya ve teknoloji kullanımının da bu ruh hâlinde önemli rol oynadığını belirterek, “Gün içinde sürekli haber akışına maruz kalmak, başkalarıyla kıyas yapmak ve ‘mutlu görünme’ baskısı zihinsel olarak yorucu. Psikolojide buna ‘dijital tükenmişlik’ diyoruz. İnsanlar ekranlardan kopamıyor ancak içerikler onları beslemek yerine daha yorgun ve umutsuz hissettirebiliyor. Nihilist penguenin tepkisiz ve alaycı tavrı, bu aşırı uyarana maruz kalmanın yarattığı yorgunluğu temsil ediyor olabilir” ifadelerini kullandı.
“Gençler arasında yaygınlaşması dikkat çekiyor”
Figürün özellikle gençler arasında hızla yayılmasının tesadüf olmadığını vurgulayan Baykuş, son yıllarda genç yetişkinlerde motivasyon kaybı ve gelecek kaygısının daha sık dile getirildiğini söyleyerek, “Ne yaparsam yapayım bir şey değişmeyecek’ düşüncesi gençler arasında yaygınlaşıyor. Bu noktada karanlık mizah, zor duygularla baş etmenin bir yolu haline geliyor. Bazen gülmek, mutlu olduğumuz için değil, dayanabilmek için tercih ettiğimiz bir yöntemdir” dedi.
"Mizah psikolojik açıdan iyileştirici bir güce sahiptir"
Mizahın psikolojik açıdan iyileştirici bir gücü olduğunu hatırlatan Baykuş, ancak sürekli anlamsızlık düşüncesi içinde kalmanın risklerine de dikkat çekerek, ”Elbette mizah iyileştiricidir. Fakat ‘hiçbir şeyin anlamı yok’ düşüncesi uzun süre devam ederse, bireyleri hareketsizliğe ve umutsuzluğa sürükleyebilir. Uzun süreli anlamsızlık hissi depresyon ve kaygı sorunlarıyla yakından ilişkilidir. Bu nedenle nihilist penguen figürüne sadece gülüp geçmek yerine, verdiği mesajı da duymak gerekir” şeklinde konuştu.
Baykuş, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Belki de bu figür bize şunu anlatıyor: Toplum olarak yorulduk. Umut etmekten değil, umut edip karşılığını bulamamaktan yorulduk. Nihilist penguen bu yorgunluğun sessiz maskotu olarak karşımıza çıkıyor. Onu anlamak, bugün içinde yaşadığımız toplumsal ruh hâlini anlamak için bir fırsat olabilir.”
