Konya Özel Medova Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Aysun Hatice Akça Karpuzoğlu, epilepsi (sara) hastalığı ile ilgili bilgiler paylaştı. Yetişkin çağlarda ortaya çıkan epilepsinin mutlaka beyinde bir hasar bıraktığını belirten Uzm. Dr. Aysun Hatice Akça Karpuzoğlu, epilepsi nöbetlerinin nedenleri, tanı ve tedavi şekline yönelik bilgiler verdi. Epilepsinin, halk arasında ‘sara hastalığı’ olarak bilinen beynin belirli bir bölgesi veya tamamında elektriksel, anormal bir deşarja bağlı geçirilen nöbetler olduğunu belirten Uzm. Dr. Karpuzoglu, “Çocukluktan itibaren ya da anne karnında geçirilen ateşli enfeksiyonlar ya da doğum travmaları, doğum zorlukları, oksijensiz kalma gibi doğum esnasında olabilen problemlerden kaynaklanabildiği gibi doğumdan sonra çocukluk döneminde geçirilen ateşli hastalıklar da epilepsiye neden olabilmektedir. Yetişkin çağlarda ortaya çıkan epilepsi mutlaka beyinde bir hasar bırakır. Bunlar beyin tümörleri, beyin kistleri, beyin damarı tıkanıklıkları şeklinde kendini gösterebilir ya da menenjit dediğimiz beyin iltihaplarına bağlı da gelişebilir” ifadelerini kullandı.
“3 YILLIK NÖBETSİZLİK BİZİM İÇİN İLAÇ KESME KRİTERİDİR”
Epilepsinin tedavi yöntemi konusunda antiepileptik ilaçlar kullandıklarına değinen Karpuzoğlu, “Medikal tedavinin dışında cerrahi tedavi de tercih ediyoruz. Ortada bulunan sebebe bağlı olarak tedavi şekli değişiyor. Örneğin tümör varsa tümörün çıkarılması çok dirençli nöbetleri olan insanlarda beynin belli bir bölgesini çıkarılması ya da nöbet jeneratörü noktalarının çıkarılması şeklinde tedavi yapılabilir. İlaç tedavisi olarak da antiepileptik ilaçlarla hastalarda elde ettiğimiz semptomlar ve hastanın nöbetinin tipine göre karar vererek ilaç tedavisi başlatıyoruz. İlaç tedavisi başlattığımız hastalarda nöbet kontrolünün sağlanmasıyla birlikte 3 yıllık nöbetsizlik bizim için ilaç kesme kriteridir. Ama 3 yılın sonunda hasta nöbet geçirirse ilaçlarını düzenli kullanmış olsa da EEG çekimlerinde eğer anormal bir dalga görürsek ilaçları hemen kesmeyebiliyoruz” açıklamasında bulundu.
NE YAPILMALI?
Epilepsi nöbeti geçiren kişilere yapılması gerekenlere ilişkin bilgiler paylaşan Karpuzoğlu, “Epilepsi nöbeti geçiren bir kişi mutlaka yumuşak bir zemine yan yatırılmalı. Bu hastalarda kusma refleksi ya da ağızdan köpük gelmesi gibi durumlar olduğu için kendi tükürüğüyle boğulma olabilir. Dil boğaza kaçabilir, dişler dili kesebilir. Hastanın hava yolunu açmak yan yatırmak lazım. Mümkünse üstündeki sivri cisimlerin kaldırılması gerekiyor. Hastayı kendine zarar verecek cisimlerden uzaklaştırmak lazım. Bizim birey olarak, nöbet anında yanında sağlık çalışanları olmayan hastalara yapabileceğimiz şeyler nöbetin hızlı ve hastaya daha az zararla geçirmesini sağlamaktır” diye konuştu.
“ZEKÂ GERİLİGİNE KADAR SONUÇLANABİLİR”
Epilepsinin her yaş grubunda gelişebildiğini söyleyen Karpuzoğlu, çocuklukta, doğum öncesinde, doğumda ve doğum sonrası yaşanan risklerde ortaya çıkabildiği gibi ileri yaşta da ortaya çıkabildiğini ifade etti. İleri yaşta ortaya çıkan epilepsilerde beyinde mutlaka anormal durumdan şüphelenmemiz gerektiğini vurgulayarak şu ifadelere yer verdi: “Beyin iltihabı, beyin zarı iltihabı, beyinde tümör, kist gibi hastalıklar karşımıza çıkabiliyor. Eğer epileptik nöbetler kontrol altına alınmamışsa her nöbet beyinde hasar bırakır. Çünkü anormal derecede ateşleyen beyin hücreleri var buna bağlı olarak birtakım problemler ortaya çıkabilir. Nöbet kontrol altına alınırsa daha az hazar bırakır. Beyinde küçülmeye kadar varan kişilik değişiklikleri, sakatlıklara kadar giden mental problemler ve zekâ problemlerine kadar giden hasarlar kalabilir.”
“BU MESLEKLERİ YAPMAMALILAR”
Epilepsi hastalarının başkalarının ve kendilerinin de güvenliğini tehlikeye sokacak işler yapmamaları gerektiğini dile getiren Karpuzoğlu şöyle devam etti: “Nöbet her yerde ve her koşulda ortaya çıkabileceği için bu hastalara şoförlük, askerlik, polislik, inşaat işçiliği, pilotluk gibi meslekleri çok önermiyoruz. Hastalar da bunu anlayışla karşılıyor, eğer bu meslekleri yapıyorlarsa da bunu yapmamaları gerektiğini ve daha uygun mesleği seçmelerini söylüyoruz.”
Muhabir: Seyit Ahmet Özkan
