Bir Cacık Olmaz
18 Şubat 2026 Çarşamba gününü Ramazanın ilk günü ilan edip oruca başlayan ülkeler:
Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Fas, Yemen, Tunus, Cezayir, Filistin, BAE, Lübnan, Afganistan İslam Emirliği.
19 Şubat 2026 Perşembe gününü Ramazanın ilk günü ilan edip oruca başlayan ülkeler:
Türkiye, Mısır, Suriye, Ürdün, Umman Sultanlığı, Endonezya, Singapur, Irak, Avustralya, Malezya, Brunei, Tayland, Libya.
Ramazana, 18 ve 19'unda başlayacağı yazılıp çizilen ülkeler bunlar. Hilal görülmedi daha deyip 20'sinde başlayacak halkı Müslüman olan başka ülke var mı bilmiyorum.
İslam dünyasının ramazana başlama ikilemi bu seneye mahsus değil. Bildim bileli böyle. Suudi Amerika'nın başı çektiği bir kısım ülkeler genelde 1 gün önce diğerleri de bu yıl olduğu gibi ertesi günü başlar ramazana. Bu ikilem sadece ramazana başlarken değil, ramazan ve kurban bayramına girerken de kendini gösterir.
Bu yıl 18 Şubatta oruca başlayanlar öyle zannediyorum, hilali çıplak gözle gözlemleyenler. 19 Şubatta başlayanlar ise hesap, kitap ve takvime göre hareket edenler.
Garipsedim mi bu durumu? Hayır. Ancak üzüldüm. Hatta bu oruca başlama ikiliğini görünce, bu İslam dünyasından bir cacık bile olmaz dedim.
Burada bir hakkı da teslim edeyim. Oruca, bilimsel veriler ışığında hesap ve kitap yaparak başlatan ülkeleri buradan tebrik ediyorum.
Bilim ve teknolojinin ilerlediği günümüzde, güneş ve hilalin her hareketi bilinmekte. Güneşin ne zaman doğacağı ne zaman batacağı, hilalin ne zaman görüneceği bellidir. Güneş ve ay şu gün erken doğayım, bugün geç doğayım ya da görüneyim hesabı yapmaz. Yani neyse o. Durum böyle olunca ramazana başlamak ve bayrama girmek için ayrıca çıplak gözle hilali izlemeye gerek yok.
Fakat gel gör ki hilal göründü, görünmedi tersanesi, temcit pilavı gibi her ramazanda önümüze konur. Farklı günlerde oruca başlayarak insanımızın kafası karıştırılır.
Bugün hilalin hareketlerinin izlenmesi için çok zeki olmaya gerek yok. Normal bir zekaya sahip biri bile bu teknolojik imkanlarla çıplak gözle hilalin izlenmesine gerek olmadığını bilir. Aynı şekilde peygamberin oruca başlamak için "Biz ümmi bir toplumuz" derken neyi kastettiğini anlar. Yani hilalin hareketlerini hesap ve kitapla ölçtüğünüz zaman ayrıca çıplak göze gerek yok demektir bu. Gel de bu çağda hala çıplak gözle hilali görmeyi şart koşanlara anlat.
Bilim ve teknolojinin; hesap, kitap ve ölçüyle tespit edip takvimle ortaya koyduğu hilalin görünmesi olgusunu kabul etmeyip çıplak gözle hilali izleme şartını koşanların hepsi; bilim ve teknolojinin ürettiği her türlü imkandan yararlanıyor. Arabaya biniyor, cep telefonunu kullanıyor. Nedense iş hilale gelince bilimi hemen göz ardı ediveriyor. Ne yaman çelişki bu böyle. Görünen o ki bu çağda hala çıplak gözle hilali görmede direnen zihniyet, gelişimini sağlayamamış ilkel kabileleri andırıyor.
Hayırlı ramazanlar.
