Türk tiyatrosunun duayen isimlerinden oyuncu, yönetmen, eğitmen ve oyun yazarı Haldun Dormen’den acı haber geldi. Kısa süre önce enfeksiyon nedeniyle hastaneye kaldırılan ve yoğun bakımda entübe edilerek tedavi gören 97 yaşındaki Dormen’in hayatını kaybettiği açıklandı.
Acı haberi usta sanatçının oğlu Ömer Dormen duyurdu. Ömer Dormen, yayımladığı mesajında, “Sevgili babam Haldun Dormen’i ebediyete uğurlamanın tarifsiz üzüntüsü içindeyim. Onu tanıyan, seven ve hayatına dokunduğu herkese başsağlığı diliyorum. Mekânı cennet olsun” ifadelerine yer verdi.
Türk tiyatrosuna uzun yıllar emek veren, sayısız öğrenci yetiştiren ve sahne sanatlarına önemli katkılar sunan Haldun Dormen’in vefatı, sanat dünyasında ve sevenleri arasında büyük üzüntüyle karşılandı.
HALDUN DORMEN KİMDiR?
Türk tiyatrosunun en önemli isimlerinden biri olan Ahmet Haldun Dormen, 5 Nisan 1928’de Mersin’de dünyaya geldi. Oyuncu, yönetmen, yazar ve çevirmen kimliğiyle sahne sanatlarına yön veren Dormen, özellikle güldürü ve vodvil türlerindeki ustalığıyla iz bıraktı.
Babası Kıbrıslı iş insanı Sait Ömer Bey, annesi ise İstanbullu Nimet Rüştü Hanım’dı. Ailesinin soyadı önce “Önder” iken daha sonra “Dormen” olarak değiştirildi. Henüz bebekken İstanbul Şişli’ye taşınan Dormen, sekiz yaşında geçirdiği bir kaza sonucu sol ayağından sakat kaldı. Bu zorluk, onun sanat yolculuğunu durdurmadı.
Sahneyle Tanışma Yılları
Tiyatro serüveni Galatasaray Lisesi’nde ortaokul öğrencisiyken başladı. Lise öğrenimini Robert Kolej’de tamamlayan Dormen, tiyatro eğitimi için ABD’ye giderek Yale Üniversitesi’nde yüksek lisans yaptı. Eğitim sonrası iki yıl boyunca Amerika’da çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik deneyimi kazandı, Pasadena Playhouse sahnesinde yer aldı.
Türkiye’ye dönüşünde Muhsin Ertuğrul’un yönettiği Küçük Sahne’de “Cinayet Var” oyunuyla seyirci karşısına çıkarak Türk tiyatrosuna güçlü bir giriş yaptı.
Dormen Tiyatrosu ve Altın Yıllar
22 Ağustos 1955’te Süreyya Sineması’nda perde açan Dormen Tiyatrosu, kısa sürede Türk tiyatrosunun en önemli topluluklarından biri haline geldi. 1957–1972 yılları arası topluluğun altın çağı olarak anıldı. Dormen, Erol Günaydın’dan Altan Erbulak’a, Metin ve Nisa Serezli’den Ayfer Feray’a kadar pek çok usta ismin yetişmesine katkı sağladı.
1961’de Türkiye’de sahnelenen ilk Batılı müzikal olan Sokak Kızı Irma’yı yöneterek müzikal tiyatronun ülkede gelişmesinde öncü rol üstlendi. Bu yapımla Gülriz Sururi geniş kitlelerin tanıdığı bir isim oldu.
“Lüküs Hayat” ve Unutulmaz Yapımlar
Cemal Reşit Rey’in 1933 tarihli eseri Lüküs Hayat, Dormen’in 1985’te İstanbul Şehir Tiyatroları’nda yeniden sahnelemesiyle adeta ikinci hayatını yaşadı. Oyun, yaklaşık 30 yıl boyunca sahnede kalarak Türk tiyatro tarihinin en uzun soluklu yapımlarından biri oldu.
Sinema, Televizyon ve Eğitim
Dormen, Bozuk Düzen ve Güzel Bir Gün İçin filmlerinin yönetmenliğini üstlendi. Televizyonda ise Unutulanlar, Anılarla Söyleşi ve Popstar Türkiye gibi programlarda yer aldı. “Dadı” dizisindeki Uşak Pertev karakteriyle genç kuşakların da sevgisini kazandı.
İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda uzun yıllar ders veren sanatçı, Milliyet gazetesinde köşe yazıları kaleme aldı. Dördü otobiyografik olmak üzere toplam beş kitap ve on iki oyun yazdı.
Ödüller ve Miras
1997’de Afife Tiyatro Ödülleri’nin kurulmasına öncülük eden Dormen’in adı bugün “Haldun Dormen Özel Ödülü” ile yaşatılıyor. Sanat yaşamı boyunca 250’den fazla ödüle layık görülen Dormen’e Hacettepe Üniversitesi tarafından fahrî doktora unvanı verildi.
İzmir’de Sahne Tozu Tiyatrosu’nun sanat danışmanlığını sürdüren usta sanatçı, gençlerle sahneyi paylaşmayı hiç bırakmadı. Hayatı, 2022 yapımı “Yaparsın Şekerim” belgeseline konu oldu.
Haldun Dormen, yarım asrı aşan sanat hayatıyla Türk tiyatrosuna yön veren, sayısız sanatçı yetiştiren ve sahnede iz bırakmayı başaran gerçek bir efsane olarak anılmaya devam ediyor.
