Teknolojinin günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmesiyle birlikte dijital bağımlılık, özellikle çocuklar ve gençler arasında giderek büyüyen bir sorun olarak öne çıkıyor. KTO Karatay Üniversitesi Psikoloji Bölümü akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Yusuf Gürel, sosyal medya, akıllı telefon ve çevrimiçi oyunların kontrolsüz kullanımının gençlerin zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimlerini olumsuz etkilediğini belirtti.
Dikkat ve odaklanma sorunlarına yol açıyor
Dijital teknolojilerin bilinçsiz kullanımının genç nesillerin ruh sağlığı açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çeken Gürel, güncel araştırmaların dijital bağımlılığın odaklanma sorunları, kaygı bozuklukları, sosyal izolasyon ve uyku problemleriyle ilişkili olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Sosyal medya platformlarında yer alan sürekli bildirimler, sonsuz kaydırma özelliği ve hızlı içerik tüketiminin özellikle ergenlik dönemindeki bireylerin dikkat sürelerini olumsuz etkilediğini ifade eden Gürel, aşırı ekran kullanımının bilişsel yorgunluğu artırdığını ve akademik başarıda düşüşe neden olabildiğini kaydetti.
Yüz yüze ilişkiler zayıflıyor
Dijital bağımlılığın yalnızca dikkat sorunlarıyla sınırlı olmadığını belirten Gürel, yoğun sosyal medya kullanımının yalnızlık hissi, düşük benlik saygısı ve kaygı düzeylerinde artışa yol açabildiğini söyledi.
Sosyal medya platformlarında idealize edilmiş yaşamların sürekli takip edilmesinin gençlerde yetersizlik duygusunu güçlendirdiğini vurgulayan Gürel, dijital bağımlılık düzeyi yükseldikçe bireylerin aileleri ve arkadaşlarıyla kurdukları yüz yüze ilişkilerin de zayıfladığını ifade etti. Gerçek yaşamda sosyal bağların güç kaybetmesinin yalnızlaşmayı ve sosyal izolasyonu artırdığını belirten Gürel, aile içi iletişim eksikliği ile yetersiz sosyal destek mekanizmalarının da gençleri dijital ortamlara yönlendiren önemli etkenler arasında yer aldığını söyledi.
Uyku ve fiziksel sağlığı da etkiliyor
Dijital bağımlılığın fiziksel sağlık üzerinde de önemli sonuçlar doğurduğunu dile getiren Gürel, özellikle gece saatlerinde ekran kullanımının melatonin hormonunun salgılanmasını olumsuz etkileyerek uyku kalitesini düşürdüğünü belirtti.
Kronik uyku problemlerinin kaygı ve depresyon riskini artırdığını kaydeden Gürel, uzun süre hareketsiz kalmanın ise duruş bozuklukları, göz yorgunluğu ve fiziksel performans kaybı gibi sorunlara neden olabileceğini söyledi.
Çözüm için ortak mücadele çağrısı
Dijital bağımlılıkla mücadelede araştırmacılar, eğitimciler, sağlık profesyonelleri ve politika yapıcıların ortak hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Gürel, dijital okuryazarlık eğitimlerinin yaygınlaştırılması, ekran süresi yönetimi becerilerinin geliştirilmesi ve ailelerin bilinçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Spor, sanat ve kültürel etkinliklere erişimin artırılmasının da gençlerin dijital bağımlılık riskini azaltabileceğini belirten Gürel, dijital teknolojilerin bilinçli ve dengeli kullanımının gençlerin ruh sağlığını korumak ve sağlıklı sosyal ilişkiler geliştirmelerine katkı sağlayacağını ifade etti.
