Konya İl Sağlık Müdürlüğü, 16 Mayıs Uluslararası Çölyak Günü dolayısıyla yaptığı bilgilendirmede çölyak hastalığına dikkat çekerek toplumda farkındalık oluşturulması çağrısında bulundu.
Dünya genelinde Mayıs ayı boyunca yürütülen farkındalık çalışmalarına dikkat çekilen açıklamada, hastalığın erken tanı ve doğru beslenme ile kontrol altına alınabileceği vurgulandı.
ÇÖLYAK HASTALIĞI NEDİR?
Çölyak hastalığı, buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıllarda bulunan glüten proteinine karşı gelişen, ince bağırsakta hasara yol açan bir sindirim sistemi hastalığı olarak tanımlanıyor. Hastalık, bağırsaklardaki villus adı verilen yapıların bozulmasına neden olarak besin emilimini engelliyor.
Uzmanlar, çölyak hastalığının genetik bir rahatsızlık olduğunu ve her yaşta ortaya çıkabileceğini belirtiyor. Hastalığın çocukluk, ergenlik, yetişkinlik ve ileri yaşlarda teşhis edilebildiği ifade ediliyor.
Türkiye’de çölyak hastalığının görülme sıklığının yaklaşık yüzde 1 ile binde 3 arasında değiştiği belirtilirken, tanı konulabilen hasta oranının ise yaklaşık yüzde 10 seviyelerinde kaldığı tahmin ediliyor.
BELİRTİLER YAŞA GÖRE DEĞİŞEBİLİYOR
Çocuklarda çölyak hastalığı genellikle karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kusma, iştahsızlık, gelişme geriliği ve kilo alamama gibi belirtilerle kendini gösteriyor.
Daha ileri yaşlarda ise hastalık çok daha geniş ve farklı belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Uzmanlar, nedeni açıklanamayan ve tekrarlayan sağlık sorunlarında çölyak hastalığının mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
TEK ETKİN TEDAVİ: GLÜTENSİZ DİYET
Çölyak hastalığında bilinen en etkili tedavi yöntemi, glütenin ömür boyu beslenme düzeninden tamamen çıkarılması olarak ifade ediliyor.
Hastaların buğday, arpa, çavdar ve yulaf içeren gıdalardan uzak durması gerektiği belirtilirken, hazır gıdaların içerik etiketlerinin dikkatle incelenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Glütensiz diyetin amacının; hastalığın belirtilerini kontrol altına almak, yaşam kalitesini artırmak ve bağırsak hasarını önlemek olduğu ifade ediliyor. Diyete tam uyum sağlayan hastalarda klinik bulguların büyük oranda düzeldiği bildiriliyor.
ÇÖLYAK HASTALARI İÇİN GÜVENLİ GIDALAR
Çölyak hastalarının güvenle tüketebileceği gıdalar arasında şunlar yer alıyor:
Sebze, meyve ve bakliyatlar, yumurta, bal, zeytin, et ve balık ürünleri (katkısız olmak şartıyla), pirinç, mısır, patates, kinoa, amarant, darı ve karabuğday gibi ürünler bulunuyor. Ayrıca evde çekilmiş baharatlar ve glütensiz un çeşitleri de güvenli gıdalar arasında sayılıyor.
SAĞLIK BAKANLIĞI’NDAN ÇALIŞMALAR
T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından çölyak hastalığına yönelik çeşitli bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri yürütülüyor.
Hazırlanan afiş ve broşürler eğitimlerde kullanılırken, okullarda öğrencilere yönelik bilgilendirme çalışmaları da gerçekleştiriliyor. Ayrıca öğretmenler için “Çölyak Hastalığı Bilgilendirme Rehberi” hazırlanarak Millî Eğitim Bakanlığı’na iletildi.
Bakanlık ayrıca üniversiteler ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde kantin ve yemekhanelerde glütensiz ürünlerin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütüyor.
Aile hekimleri için tanı ve izlem rehberi hazırlanırken, UNICEF iş birliğiyle glütensiz tariflerin yer aldığı magnet kitapçıklar da vatandaşlara ulaştırılmak üzere illere gönderildi.
“Çölyak Eylem Planı” taslak çalışmasının ise devam ettiği bildirildi.
