6 Şubat 2023’te meydana gelen ve 11 ilde büyük yıkıma yol açan Kahramanmaraş merkezli depremlerin üçüncü yıl dönümünde, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Konya Şube Başkanı Hasan Özgür Yetiştirici yazılı bir açıklama yaptı. Yetiştirici, on binlerce yurttaşın yaşamını yitirdiği depremlerde yaşanan yıkımın, depremin büyüklüğünden çok yapı üretim süreçleri ve denetim eksikliğiyle ilişkili olduğuna dikkat çekti.
Türkiye’de depremin beklenmedik bir doğa olayı olmadığını vurgulayan Yetiştirici, “Depremin ne zaman ve nerede olacağı kesin olarak bilinmese de etkilerinin azaltılması mümkündür. Yıkımın boyutu; yapı kalitesi, denetim mekanizmaları ve risk azaltma politikalarıyla doğrudan ilişkilidir” ifadelerini kullandı.
Orta büyüklükteki depremlerde dahi ağır hasarların yaşandığını hatırlatan Yetiştirici, 2024 yılında Balıkesir Sındırgı’da meydana gelen 6 ve 6,1 büyüklüğündeki depremlerde 729 binada 1036 bağımsız bölümün ağır hasarlı veya yıkık olarak tespit edildiğini belirtti.
TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonu’nun 2023 tarihli raporuna göre Türkiye genelinde 6–7 milyon konutun acilen dönüştürülmesi gerektiğini hatırlatan Yetiştirici, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre yalnızca İstanbul’da yaklaşık 600 bin konutun çok riskli, toplamda ise 1,5 milyon konutun dönüşmesi gerektiğini ifade etti.
Kentsel dönüşümün yalnızca bina yenilemekten ibaret olmadığını vurgulayan Yetiştirici, zemin özellikleri, nüfus yoğunluğu, ulaşım altyapısı ve deprem toplanma alanlarının bütüncül bir planlama anlayışıyla ele alınması gerektiğini belirtti. Depreme hazırlığın, deprem öncesinde yapılan çalışmalarla mümkün olacağını ifade eden Yetiştirici, okul, hastane, kamu binaları ve altyapı sistemlerinin güvenliğine ilişkin verilerin şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.
Deprem toplanma alanlarının yalnızca boş alanlar olarak görülmemesi gerektiğini belirten Yetiştirici, bu alanların geçici barınma, enerji, su, hijyen ve temel ihtiyaçları karşılayacak altyapıya sahip olması gerektiğinin altını çizdi.
Açıklamasının sonunda TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası’nın taleplerini yineleyen Yetiştirici, “Ülke çapında güncel ve şeffaf bir yapı envanteri oluşturulmalı, kentsel dönüşüm risk temelli bir kamu politikası olarak uygulanmalı ve yapı üretiminin tüm aşamalarında mühendislik hizmetleri eksiksiz yerine getirilmelidir. 6 Şubat’ta yitirdiklerimize karşı sorumluluğumuz, aynı acıların bir daha yaşanmaması için bugünden harekete geçmektir” ifadelerine yer verdi.
