Kalkınma Odaklı Stratejik Araştırmalar Merkezi (KOSAM), beslenme alışkanlıklarındaki küresel değişimleri mercek altına alan kapsamlı bir rapor yayımladı.
“Toplumsal Beslenmedeki Dönüşümün Geleceğe Etkileri” başlıklı rapor, beslenmenin artık yalnızca biyolojik bir ihtiyaç olmadığını; kültürel kimlik, kamu sağlığı, ekonomik güvenlik ve çevre politikalarının kesişiminde stratejik bir alan haline geldiğini ortaya koyuyor.
Raporda, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan kadim beslenme kültürünün, küreselleşme ve hızlı tüketim alışkanlıkları karşısında geri planda kaldığına dikkat çekildi. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nurhan Ünüsan, “Fast-food ve paketli ürünler genç nesillerin tercihlerini şekillendiriyor. Oysa yöresel tariflerimiz gastronomi turizmi ve bölgesel kalkınma açısından büyük potansiyel taşıyor” dedi.
Prof. Dr. Ünüsan ayrıca gıda güvenliğinin artık ulusal güvenlik meselesi hâline geldiğini belirterek, endüstriyel üretim ve hazır gıda tüketimindeki artışla birlikte denetim mekanizmalarının etkin işletilmesi gerektiğini vurguladı. Ekonomik zorlukların sağlıklı beslenmeye erişimi kısıtladığını, gıda bankacılığı ve yerel üretimin desteklenmesinin bir halk sağlığı stratejisi olarak görülmesi gerektiğini ifade etti.
Raporda öne çıkan öneriler arasında, okul müfredatlarında beslenme eğitiminin zorunlu hâle getirilmesi, sağlıksız gıda reklamlarının denetlenmesi, küçük üreticilerin desteklenmesi, kısa tedarik zincirlerinin teşvik edilmesi ve israfı önleyecek düzenlemelerin hayata geçirilmesi yer alıyor. Ayrıca su tasarruflu teknolojiler, organik tarım ve döngüsel ekonominin yaygınlaştırılması; geleneksel tariflerin dijital arşivlerle korunması ve coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmine kazandırılması önerildi.
Ramazan ayına değinen Prof. Dr. Ünüsan, “Ramazan sofraları sadelik, bereket ve paylaşım üzerine kuruluydu. Günümüzde ise tüketim çılgınlığı ve israfa dönüşme tehlikesi var. Bu rapor, toplumsal beslenme kültürümüzü yeniden düşünmemiz gerektiğini ortaya koyuyor” dedi.
Rapor, Türkiye’nin gıda güvenliği, halk sağlığı ve kültürel mirasının korunması hedefleri doğrultusunda, küresel dönüşümü stratejik bir sorumluluk olarak değerlendirmesi gerektiğini vurguluyor.
