Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem işverenler hem de ülke ekonomisi açısından ciddi sonuçlar doğurduğuna dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu. Yapılan açıklamada, sigortasız işçi çalıştırmanın yanı sıra çalışma günleri ve ücretlerin eksik bildirilmesinin de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendirildiği belirtildi.
“Sigortalı çalışma anayasal hak”
Açıklamada, çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmasının anayasal bir hak olduğu vurgulanırken, bunun aynı zamanda işverenler için de yasal bir zorunluluk olduğu ifade edildi. Çalışanların kendi isteğiyle dahi sigortasız çalışmayı kabul etmesinin hukuken mümkün olmadığı belirtilerek, işverenlerin bu konuda taviz vermemesi gerektiği kaydedildi.
Özellikle emekli, dul ve yetim aylığı alanlar ile sosyal yardım yararlanıcılarının zaman zaman kayıt dışı çalışmaya yöneldiğine dikkat çekilen açıklamada, bu durumun işverenler açısından ağır idari yaptırımlar ve ciddi mali riskler doğurabileceği ifade edildi.
Emeklilik ve sağlık hakları kaybediliyor
Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, kayıt dışı çalışan kişilerin emeklilik hakkından mahrum kaldığını, iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı yasal güvenceden yararlanamadığını belirtti. Ayrıca işsizlik sigortası, malullük aylığı, ölüm aylığı ve sağlık hizmetlerinden faydalanma gibi temel hakların da risk altına girdiği vurgulandı.
Kayıt dışı çalışanların kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi birçok özlük hakkından da mahrum kaldığı ifade edildi.
İşverenlere ağır yaptırım uyarısı
Açıklamada, kayıt dışı çalışmanın tespit edilmesi halinde işletmelerin yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarında ağır yasal sorumluluklarla karşı karşıya kalabileceği bildirildi.
Kayıt dışı istihdamın ayrıca;
haksız rekabete yol açtığı,
piyasa dengesini bozduğu,
vergi ve prim kaybına neden olduğu,
sosyal güvenlik sistemine zarar verdiği,
gelir dağılımında adaletsizliği artırdığı ifade edildi.
Sigorta sorgulaması nasıl yapılır?
Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, çalışanların sigorta bilgilerinin e-Devlet üzerinden kontrol edilebildiğini hatırlattı. Ayrıca ALO 170 hattı ile SGK il müdürlükleri ve sosyal güvenlik merkezleri üzerinden ihbar ve bilgi edinme başvurularının yapılabileceği bildirildi.
