HİSDER (Hikmet İlim ve Sanat Derneği) tarafından düzenlenen Pazartesi Toplantıları’nın konuğu, Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Siyasal Bilgiler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Yönetim Bilimleri Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Önder Kutlu oldu.
Karatay Belediyesi Şemsi Tebrizi Sosyal Tesisleri’nde gerçekleştirilen toplantıda Kutlu, “Güncel Gelişmeler ve Türk Dış Politikası” başlığı altında dernek üyelerine değerlendirmelerde bulundu.
HİSDER Başkanı Prof. Dr. Önder Kutlu, konuşmasının başında derneğin çalışmalarına ilişkin bilgi verdi. HİSDER’in kuruluşundan bu yana önemli hizmetlere imza attığını belirten Kutlu, dernek öncülüğünde ve valilik onayıyla Akören’de şehitlik çalışmasının başlatıldığını söyledi.
“DÜNYADA HIZLANDIRILMIŞ BİR SÜREÇ YAŞANIYOR”
Türkiye’nin iç siyaseti, terörle mücadele süreci, Ortadoğu, ABD-İngiltere ilişkileri, İsrail, Suudi Arabistan, Suriye, Ukrayna ve küresel güç dengeleri gibi başlıklarda değerlendirmelerde bulunan Kutlu, uluslararası gelişmelerin günümüzde çok daha hızlı yaşandığını ifade etti.
Ülkelerin attığı adımların tek bir olay üzerinden değil, birbirleriyle bağlantılı jeopolitik gelişmeler bütünü içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kutlu, geçmişte yıllara yayılan siyasi ve jeopolitik süreçlerin günümüzde birkaç gün içerisinde gerçekleşebildiğini söyledi.
Kutlu, bu değişimin arkasında pandemi sonrası uluslararası sistemde yaşanan dönüşümlerin yanı sıra dijitalleşme, yapay zekâ, savaşların niteliğinin değişmesi, hibrit savaşlar ve bölgesel güç mücadelelerinin bulunduğunu ifade etti.
“ŞU ANDA BİR DÜNYA SAVAŞI SÜRECİ YAŞIYORUZ”
Güncel gelişmeler ve dış politika gündemine ilişkin görüşlerini paylaşan Kutlu, dünyanın hızlandırılmış bir süreçten geçtiğini belirterek olaylar değerlendirilirken avantaj ve dezavantajların birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.
Kutlu, Türkiye’de uzun süredir devam eden siyasi iktidarın, yaşanan ekonomik zorluklara rağmen bir istikrar unsuru olarak değerlendirilebileceğini ifade etti. Batılı ülkelerde hükümetlerin daha sık değiştiğini belirten Kutlu, Türkiye’deki siyasi sürekliliğin gelişmelerin daha kolay okunmasına imkân sağladığını dile getirdi.
“DÜNYA BÜYÜK BİR DEĞİŞİMİN İÇERİSİNDE”
Pandemi sonrasında dünyada önemli kırılmalar yaşandığını söyleyen Kutlu, dijitalleşmeden yapay zekâya kadar birçok alanda büyük bir dönüşüm gerçekleştiğini belirtti.
İran, İsrail ve ABD arasındaki gerilim ve çatışmaların tam anlamıyla anlaşılabilmesi için bölgedeki gelişmelerin bütüncül şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Kutlu, Ukrayna’daki savaş ve Gazze’deki çatışmaların devam ettiğini belirterek günümüzde hibrit savaşlar döneminin başladığını söyledi.
Kutlu, son yıllarda dünya savaşının enformasyon, ticari ve askeri alanlarda vekâlet yoluyla yürütüldüğünü ifade ederek dünyanın çeşitli bölgelerinde vekâlet savaşlarının yaşandığını dile getirdi.
Uluslararası medyanın takip edilmesi gerektiğini belirten Kutlu, Amerika ile Çin’in karşı karşıya gelme ihtimalinin yüksek olduğunu ve asimetrik tehditlerin hızla yayıldığını söyledi. Kutlu ayrıca İsrail’in bölgedeki politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Suriye’de yaşanan gelişmelere de değinen Kutlu, ABD açısından Suriye meselesinin farklı bir aşamaya geldiğini ve YPG’nin sisteme entegre edilmesiyle bölgede yeni bir döneme geçildiğini ifade etti.
İNGİLTERE, ABD VE BÖLGESEL DENGELER
Konuşmasında İngiltere’nin bölgedeki tarihsel konumuna da değinen Kutlu, İngiltere’nin yaklaşık 200 yıldır oluşturduğu bir düzen bulunduğunu ve bölgedeki enerji kaynakları ile petrol gelirlerinin uluslararası ilişkiler açısından önem taşıdığını söyledi.
İngiltere ile ABD arasındaki ilişkiler ve Suudi Arabistan’daki gelişmeler üzerine değerlendirmelerde bulunan Kutlu, bölgedeki güç dengelerinin tarihsel süreç içerisinde ele alınması gerektiğini ifade etti.
Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke İttifakı Anlaşması’nın da bölgesel dengeler açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kutlu, bu ilişkilerin bölgedeki gelişmelerle birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.
TÜRKİYE-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ
Ülkeler arasındaki ilişkilerde sürekli dostluk veya düşmanlık yerine karşılıklı çıkarların belirleyici olduğunu savunan Kutlu, uluslararası ilişkilerde ülkelerin menfaatlerinin ön planda tutulduğunu ifade etti.
İngiltere’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde veto yetkisine sahip beş ülkeden biri olduğunu belirten Kutlu, Türkiye ile İngiltere arasındaki ilişkilerde son yıllarda bir yakınlaşma görüldüğünü söyledi.
Türkiye’nin Eurofighter uçakları konusundaki gelişmelere de değinen Kutlu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bölgesel gelişmeler açısından takip edilmesi gerektiğini dile getirdi.
“TERÖRSÜZ TÜRKİYE” SÜRECİ
“Terörsüz Türkiye” sürecine de değinen Kutlu, sürecin ülkenin istikrarının sağlanması açısından önemli olduğunu söyledi.
MHP’nin sürece dâhil olmasıyla yeni bir döneme girildiğini belirten Kutlu, İmralı ile uzun zamandır irtibat kurulduğunu ifade etti. Oslo görüşmelerine de değinen Kutlu, “Oslo görüşmeleri FETÖ tarafından sızdırılmasaydı bu süreç daha önceden tamamlanmış olurdu. Bunu evin işini temizleme ve düzeltme faaliyetleri olarak görebiliriz.” dedi.
Kutlu, konuşmasının sonunda Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail arasındaki iş birliğinde ABD’nin desteğinin önemli olduğunu belirterek bölgedeki gelişmelerin tarihsel ve jeopolitik boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Toplantı, soru-cevap bölümünün ardından HİSDER Başkanı Prof. Dr. Önder Kutlu’ya hediye takdim edilmesi ve toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
