Konya’da Mevlana Meydanı çevresinde yaklaşık 65 yıldır sürdürülen katrancılık mesleği, dededen toruna aktarılarak yaşatılıyor. “Katrancı baba” olarak tanınan 80 yaşındaki Nafiz Ünalacak, sağlık sorunları nedeniyle mesleği oğlu Tevfik Ünalacak’a devrederken, dükkânda fahri olarak desteğini sürdürüyor. Ünalacak ailesi, sedir ağacının özünden geleneksel yöntemlerle elde edilen katranla asırlık bir zanaati günümüze taşıyor.
Geleneksel üretim yöntemleriyle hazırlanan sedir katranının doğal yapısı sayesinde yoğun ilgi gördüğünü belirten Nafiz Ünalacak, geçmişte katranın sanayide yaygın olarak kullanıldığını, günümüzde ise daha çok hayvancılık ve alternatif kullanım alanlarıyla öne çıktığını söyledi. Ünalacak, “Eskiden katran lastik sanayisinde çok kullanılırdı. Teknoloji değişince bu alan daraldı. Şimdi hayvancılıkta ve insanlar için sedir katranı olarak tavsiye ediyoruz” dedi.
“Akciğere ve nefes darlığına faydalı”
Sedir katranının kullanım alanlarına değinen Nafiz Ünalacak, hayvanlarda şap hastalığı başta olmak üzere yara ve çeşitli rahatsızlıklarda kullanıldığını, insanlar için ise sedir katranının tercih edildiğini ifade etti. Ünalacak, “Akciğere, nefes darlığına ve bazı iç hastalıklarına faydalı olduğu biliniyor. Bir su bardağına bir-iki damla damlatılarak kullanılabiliyor. Faydasını görenler birbirine tavsiye ederek geliyor” diye konuştu.
“Acının faydası derman oluyor”
Mesleği babasından devralan Tevfik Ünalacak ise sedir katranının üretim sürecinin oldukça zahmetli olduğunu anlattı. Ağaç gövdesinden ayrılan parçaların toprak altındaki çukurlarda, ateşle ısıl işlemden geçirilerek özünün sızdırıldığını belirten Ünalacak, “Ağacın kendi özü ortaya çıkıyor. O öz de insanlara derman oluyor. Katranın tadı acıdır ama acının faydası yüksektir. Cilt için, saç dökülmesine karşı da oldukça faydalıdır” ifadelerini kullandı.
Küçük şişesi 200 liradan satılıyor
Sedir katranının küçük şişelerde 200 liradan satışa sunulduğunu aktaran Tevfik Ünalacak, çam katranının da hayvanlar ve insanlar için farklı alanlarda kullanıldığını belirtti. Sedir ağacının çok kıymetli ve miras niteliğinde bir ağaç olduğunu vurgulayan Ünalacak, “Bu iş yaklaşık 100 yıldır yapılıyor. Dedemden babama, babamdan bana kaldı. Katranın yanında kantaron yağı, Hint yağı ve özellikle lavanta yağı da büyük ilgi görüyor. İnsanlara faydalı ürünleri sunmaya devam ediyoruz” dedi.
