Konya-Antalya Karayolu’nda son günlerde etkili olan yoğun yağışların ardından tarım arazileri sular altında kaldı. Konya’nın Derebucak ilçesinde tarımın kalbi olarak bilinen Gembos Ovası, şiddetli yağışların ardından adeta eski kimliğine bürünerek göle dönüştü. Yaşanan su taşkınları hem ekili arazileri hem de karayolunu olumsuz etkiledi.
Yaşanan gelişmeleri Anadolu’da Bugün’e değerlendiren Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Coğrafya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Pınar, olayın coğrafi geçmişle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
“Gembos Ovası aslında eski bir göl tabanı”
Prof. Dr. Pınar, Gembos Ovası’nın coğrafi olarak bir polye alanı olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Gembos Projesi kapsamında yaklaşık üç yıl önce açılan 5 kilometre uzunluğundaki tünelle Konya-Antalya karayolu önemli ölçüde kısaldı. Beyşehir-Derebucak güzergâhı üzerinden Antalya’ya daha yakın ve konforlu bir ulaşım sağlandı. Bölünmüş yol standardında yapılan bu güzergâh son dönemde oldukça popüler hale geldi. Ancak planlama sürecinde alanın coğrafi geçmişi uzun vadeli olarak yeterince dikkate alınmadı.”
Gembos Ovası’nın geçmişte bir göl olduğunu hatırlatan Pınar, “Burası aslında bir çanak alan. Yoğun ve beklenmeyen yağışlarda, yer altına sızma kapasitesi yeterli olmadığında eski göl tabanı yeniden su tutmaya başlıyor. Ova olarak kullandığımız alan, asli kimliğine dönerek göl halini alıyor” dedi.
“Yol gölün tam ortasından geçiyor”
Şiddetli yağışlarla birlikte çok geniş bir alanda su birikimi oluştuğunu belirten Pınar, karayolunun da bu polye alanının tam ortasından geçtiğine dikkat çekti.
“Manzara olarak bakıldığında iki tarafı göl olan bir yol görüntüsü oluşuyor ve bu etkileyici görünebilir. Ancak yağışların artmasıyla birlikte bu yol da su altında kalıyor. Şu anda ciddi bir tahribat söz konusu. Yolun alt zemin dolgularında ve üst yapısında hasar oluştu. Sular çekilse bile aylarca sürebilecek bir onarım süreci gerekecek” diye konuştu.
“Anlık ekstrem olaylar afete dönüşebilir”
Yaşanan olayın önemli bir ders niteliği taşıdığını ifade eden Pınar, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Coğrafya, kendine ait olan her şeyi er ya da geç geri alır. Bu sadece Gembos Ovası ile sınırlı değil. Özellikle kıyı bölgelerinde, dere yataklarında ve akarsu ağızlarında yapılaşma nedeniyle her ilkbahar döneminde benzer risklerle karşılaşıyoruz. Yağışların ve kar erimelerinin arttığı dönemlerde, doğal alanların yanlış kullanımı anlık ekstrem hava olaylarında afete dönüşebiliyor.”
“Coğrafyaya göre yaşamalıyız”
Doğal afetleri en aza indirmenin yolunun doğru planlamadan geçtiğini belirten Prof. Dr. Pınar, “Gembos Ovası’nda yaşananlar, coğrafyayı doğru okuyamadığımızda ortaya çıkan sonuçların somut bir örneğidir. Doğal afetleri en aza indirmek için coğrafyayı anlamak ve coğrafyaya göre yaşamak zorundayız” ifadelerini kullandı.
