HİSDER (Hikmet İlim ve Sanat Derneği) tarafından Karatay Belediyesi Şemsi Tebrizi Sosyal Tesisleri’nde düzenlenen Pazartesi Toplantıları’nda Karayolları 3. Bölge Müdür Yardımcısı Hakan Akceylan, “Geçmişten Günümüze Karayolları” başlıklı sunumuyla dernek üyeleriyle bir araya geldi. Akceylan, slayt eşliğinde yaptığı sunumda Anadolu yollarının binlerce yıllık tarihine ışık tutarak, karayollarının yalnızca ulaşım güzergâhları değil, aynı zamanda kültürleri birbirine bağlayan medeniyet yolları olduğunu vurguladı.
Anadolu yollarının Hititler dönemine kadar uzanan köklü bir geçmişe sahip olduğunu belirten Akceylan, “Roma’nın taş döşeli yollarından Selçuklu kervansaraylarına, Cumhuriyet’in şose yollarından modern otoyollara uzanan bir yol serüveni söz konusu. Persler, tarihe ‘Kral Yolu’ olarak geçen güzergâhla Anadolu’yu bir imparatorluk ağına dönüştürdü. Roma yolları ise köprüleri, menzil taşları ve askeri istasyonlarıyla büyük önem taşıdı” dedi.
‘YOL MEDENİYETTİR’
Selçuklu döneminde Anadolu’nun önemli bir ticaret merkezi hâline geldiğini ifade eden Akceylan, kervan yolları üzerinde inşa edilen 144 kervansarayın hem yol güvenliğini sağladığını hem de ekonomik canlılığı artırdığını belirterek, “Yol emniyeti devlet güvencesindedir anlayışı bu dönemde yerleşmiştir” diye konuştu. Osmanlı döneminde karayollarının daha çok askeri sevkiyat ve ticaret amaçlı kullanıldığını söyleyen Akceylan, Cumhuriyet’in ilan edildiği 1923 yılında Türkiye genelinde toplam 18 bin 350 kilometre yol ve 94 köprü bulunduğunu aktardı.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında demiryolu yatırımlarına ağırlık verildiğini hatırlatan Akceylan, zamanla bunun yeterli olmadığının görülmesi üzerine 1929 yılında Nafia Vekaleti bünyesinde Şose ve Köprüler Reisliği’nin kurulduğunu, 1948 yılında ise kazma ve kürekle yapılan çalışmalardan makineli çalışma dönemine geçildiğini söyledi. Akceylan, “Yol medeniyettir anlayışı Cumhuriyet’in temel yaklaşımlarından biridir” dedi.
KARAYOLLARININ GELİŞİM SÜRECİ
Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 1950 yılındaki kuruluşundan itibaren yaşanan gelişmeleri yıllar bazında anlatan Akceylan, 1960’lı yıllarda 60 bin kilometrelik karayolu ağı oluşturulduğunu, 1970’li yıllarda ise motorlu taşıt sanayisinin gelişmesiyle birlikte çok şeritli ekspres yollar ve otoyol projelerinin gündeme geldiğini ifade etti. Akceylan, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nün 1973 yılında trafiğe açıldığını, 1980’li yıllarda otoyol hamlesinin başlatıldığını ve 2000 yılına gelindiğinde otoyol uzunluğunun 1.674 kilometreye ulaştığını belirtti.
2003 yılında uygulamaya konulan Acil Eylem Planı ile bölünmüş yol hamlesinin hız kazandığını kaydeden Akceylan, 2003-2011 yılları arasında ülke genelinde 15 bin kilometrelik bölünmüş yolun tamamlandığını, 2010’lu yıllarda ise Yap-İşlet-Devret modeliyle büyük projelerin hayata geçirildiğini söyledi.
KÜLTÜREL MİRAS KORUNUYOR
Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı itibarıyla toplam 68 bin 510 kilometrelik yol ağına sahip olduğunu ifade eden Akceylan, 2003 yılından bu yana 11’i 2025 yılında olmak üzere toplam 510 tarihi köprünün restore edilerek kültürel mirasa kazandırıldığını vurguladı. Konya çevre yoluna ilişkin bilgiler de paylaşan Akceylan, “122 kilometrelik Konya çevre yolunda 3 milyon metreküp toprak yer değiştirdi. Karaman’dan gelen araçlar bu yıl açılacak çevre yoluyla Afyon yönüne ulaşabilecek. Meram-Sille hattında ise ödenek sağlandığında çalışmalar başlayacak” dedi.
Karayollarının görevlerini de anlatan Akceylan, otoyol, devlet ve il yollarının tespiti, yapımı, bakımı, trafik güvenliği, standartların belirlenmesi ve projelendirme çalışmalarının Karayolları Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğunda olduğunu dile getirdi.
Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü’nün 1950 yılında kurulduğunu ve Konya ile Karaman’ın tamamı başta olmak üzere birçok ili kapsadığını belirten Akceylan, bölge genelinde 5 bin 495 kilometrelik yol ağının bulunduğunu, bu yolların yüzde 96’sının asfalt kaplamalı olduğunu ifade etti.
Programın soru-cevap bölümünün ardından HİSDER Başkanı Prof. Dr. Önder Kutlu ile Ahmet İleri ve Halil Öztoprak tarafından Karayolları 3. Bölge Müdür Yardımcısı Hakan Akceylan’a dernek plaketi takdim edildi. Toplantı, toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
