Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Yılmaz ve Uzman Abdullah Aktürk’ün, Türkiye genelinde farklı üniversite ve ortaöğretim kurumlarında eğitim gören 1.614 gençle gerçekleştirdiği araştırma, gençlerde giderek yaygınlaşan “beyin çürümesi (brainrot)” riskine ışık tuttu. Sosyal medya alışkanlıkları ve ekran kullanımına odaklanan araştırma, kuşaklar arasındaki dijital uçurumu ve gençlerin zihinsel dayanıklılığındaki zayıflamayı gözler önüne serdi.
Araştırma sonuçlarını değerlendiren Prof. Dr. Ercan Yılmaz, gençler arasında beyin çürümesi belirtilerinin en önemli tetikleyicisinin günlük sosyal medya kullanım süresi olduğuna vurgu yaparak, “Gençlerin yaklaşık yüzde 10’u beyin çürümesi belirtileri taşıyor. Her 100 gençten 2’sinde ise yüksek düzeyde belirtiler tespit edildi. Genel olarak gençlerin dörtte birinden fazlasında beyin çürümesi bulguları bulundu” dedi.
Erken Yaşta Telefona Sahip Olmak Riski Artırıyor
Araştırma verilerine göre gençlerin yüzde 52,03’ü ilk akıllı telefonuna 12-14 yaş aralığında sahip olurken, yüzde 46,97’si ilk sosyal medya hesabını bu dönemde açtı. Prof. Dr. Yılmaz, erken yaşta akıllı telefon kullanımının beyin çürümesi riskini önemli ölçüde artırdığını belirterek, “Sosyal medya hesabını 18 yaş sonrası açan gençlerde beyin çürümesi belirtileri çok daha düşük düzeyde” dedi.
Ayrıca 20–22 yaş aralığındaki gençlerin diğer yaş gruplarına kıyasla daha yüksek seviyede brainrot belirtileri gösterdiği tespit edildi.
Ebeveynin Eğitim Seviyesi Koruyucu Değil
Beyin çürümesi riskinin yalnızca dijital alışkanlıklarla sınırlı olmadığını belirten Prof. Dr. Yılmaz, aile içi çevrenin de belirleyici olduğunu ifade etti:
“Anne ve babanın eğitimli olması gençleri dijital tehlikelere karşı korumuyor. Aile ve arkadaş ortamlarında sosyal medya kullanım oranı yükseldikçe, beyin çürümesi belirtileri de artıyor.”
LGS ve YKS gibi yoğun sınav süreçlerinin ardından gençlerde brainrot belirtilerinin daha sık görüldüğünü belirten Yılmaz, sosyal medyanın yoğun kullanıldığı ortamlarda gençlerin zihinsel dayanıklılığının zayıfladığını, sosyal bağların da giderek koptuğunu söyledi.
Beyin Çürümesi Nedir?
Son yıllarda özellikle dijital çağın getirdiği yeni bir kavram olarak gençler arasında yaygınlaşan “beyin çürümesi (brainrot)”; sürekli ekran maruziyeti nedeniyle dikkat dağınıklığı, zihinsel yorgunluk, dalgınlık, odaklanma güçlüğü ve üretkenlik kaybı gibi belirtilerle kendini gösteriyor.
Uzmanlara göre brainrot, gençlerin hem akademik başarılarını hem de günlük yaşamlarında sosyal ve duygusal dengelerini olumsuz etkileyerek yeni bir dijital bağımlılık türü olarak karşımıza çıkıyor.
