Yağmurlu bir akşamüstü Mecidiyeköy'de boş taksi beklemek veya Kadıköy sahilinde müşteri seçen şoförlerle yaşanan o gergin diyaloglar... İstanbullu için taksi, uzun zamandır bir ulaşım aracından ziyade ciddi bir sinir harbine dönüşmüş durumda. Ancak İTEO'nun yeni yönetimi, masaya oldukça iddialı, ezber bozan ve dünyada kendini kanıtlamış bir reçeteyle oturdu. "Geçmişteki eksiklerimizle yüzleşecek bilince sahibiz" diyerek özeleştiri yapmaktan çekinmeyen İTEO Başkanı İsmet Dalcı, gözünü Asya'nın en düzenli şehri Singapur'a dikti.
Dalcı'nın paylaştığı veriler aslında krizin araç sayısından değil, sistemin o korkunç verimsizliğinden kaynaklandığını ispatlıyor.
Şu an İstanbul sokaklarında direksiyon sallayan 20 bin 311 taksi, sadece yüzde 48 verimlilikle çalışıyor. Bu ne demek? Bir taksi günde 100 kilometre yol yapıyorsa, bunun 52 kilometresini bomboş, müşteri arayarak tüketiyor. İşte o "havuz sistemi" tam bu noktada devreye girecek.
Sistem son derece basit ama bir o kadar da etkili çalışacak. İstanbul'daki tüm taksi durakları tek bir dijital beyne, ortak bir havuza entegre edilecek. Örneğin; Bostancı durağına bağlı bir taksici Kadıköy'e yolcu bıraktığında, dönüş yolunda boş boş müşteri aramayacak. Sistem onu GPS üzerinden tespit edip anında en yakın Kadıköy durağının sırasına otomatik olarak dahil edecek. Bu sayede verimlilik yüzde 90'lara fırlarken, İstanbul trafiğine tek bir yeni plaka bile eklenmeden sanki 8.531 yeni taksi sahaya inmiş gibi muazzam bir kapasite artışı sağlanacak.
Başkan Dalcı'nın hedefindeki bir diğer büyük sorun ise akıllı telefonlarımızdan silemediğimiz, mecbur kaldığımız o taksi çağırma uygulamaları.
Taksicilik yasaları gereği vatandaşın taksimetre yazan tutarın üzerinde tek kuruş ekstra ödememesi gerektiğini vurgulayan Dalcı, sistemdeki çürümeyi şu çarpıcı örnekle gözler önüne seriyor: "Şu an indi-bindi, yani kısa mesafe 210 lira. Ama siz bir uygulamadan araç çağırdığınızda 50 TL, diğerinde 90 TL'ye varan o ekstra "eşleştirme" komisyonlarını ödüyorsunuz. 210 liralık yolculuk cebinize 300 liraya patlıyor. Üstelik bu firmalar şoför esnafından da yüzde 11 ile yüzde 25 arasında haksız bir komisyon kesiyor."
Dalcı, bu vahşi komisyon düzenine kesinlikle karşı olduklarını belirterek, hem belediyeyi hem de Ticaret Bakanlığı'nı bu uygulama firmalarını acilen "zapturapt altına almaya" çağırdı. İTEO'nun kendi teknolojik aplikasyonunu kurma hazırlığı da bu tekeli kırmanın ilk büyük adımı olacak.
