Radyo Sputnik’te yayımlanan "Çalışma Hayatım" programında iş hukuku uygulamalarını değerlendiren SGK Uzmanı Melis Elmen, prim sistemiyle istihdam edilen çalışanların kıdem tazminatı hesaplarında yapılan yaygın hatalara işaret etti.
İşverenlerin veya muhasebe birimlerinin kıdem tazminatını hesaplarken çalışanın yalnızca son ay hak ettiği prime odaklanmasının mevzuata aykırı sonuçlar doğurduğunu belirten Elmen, satış grafiklerine göre dalgalanan primlerin adil yansıtılması gerektiğini söyledi.
Elmen konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Çalışanın son ayına bakarak hesaplama yapmak adil olmaz, mantıklı da olmaz. Çünkü çalışanın son ay primi dönemsel hedeflere bağlı olarak farklılık gösterebilir" uyarısını yaptı.
İş Kanunu uyarınca kıdem tazminatının salt çıplak brüt maaş üzerinden değil, süreklilik arz eden tüm yan hakların eklenmesiyle oluşan "giydirilmiş brüt ücret" üzerinden hesaplanması gerekiyor.
Çalışana nakit veya ayni olarak sağlanan yemek yardımı, servis-yol ücreti, ikramiye ve düzenli prim ödemelerinin tamamının tazminat matrahına eklenmesinin yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlatan Elmen, çıplak maaşla yetinilmemesi gerektiğini bildirdi.
Satış hedeflerine bağlı ödemelerin her ay aynı miktarda gerçekleşmemesinin veya bazı aylarda sıfırlanmasının bu ödemeyi "düzensiz" kılmadığını vurgulayan uzman isim, yıl içerisindeki prim ortalamasının ücrete eklenmesi gerektiğini kaydetti.
Prim sisteminin gayrimenkulden otomotive, sigortacılıktan perakendeye kadar çok sayıda sektörde ana gelir kalemi olduğunu hatırlatan Melis Elmen, değişkenliğin hukuki niteliği bozmadığını vurguladı.
Uzun süreli iş ilişkisinde performansa dayalı prim alan bir personelin kimi aylarda düşük veya sıfır prim almasının bu ödemeyi tazminat dışı bırakmaya gerekçe oluşturamayacağını belirten Elmen, şu açıklamada bulundu:
"Satış hedeflerine bağlı olarak verilen primler her ay aynı miktarda olmayabilir. Ancak performansa dayalı primlerdeki bu değişkenlik, ödemelerin düzenli olmadığı anlamına kesinlikle gelmez. Bazı aylarda prim ödenmemesi, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabı dışında tutulması için yeterli bir sebep değildir."
