Finansal piyasalarda dijital dönüşüm hız kesmeden sürerken, geleneksel bankacılık kanallarındaki operasyonel maliyet tanzim projeleri doğrudan hane halkı bütçelerini hedef almaya başladı. İnternet dünyasında tüketicilerin saniyeler içinde arama niyetlerinde üst sıralara taşıdığı "ortak ATM bakiye sorgulama ücreti ne kadar" ve "ATM'den para bakınca para kesilir mi" soruları, bankaların sessiz sedasız devreye aldığı yeni uygulama resmen başladı.
Bankamatiklerde gizli bir kesinti dönemi başladı. Muhabir Gülsüm Hülya Sundu'nun ulaştığı kurumsal tescil loglarına göre, başka bir bankaya ait kartla ortak ATM noktalarına giren ve hesap hareketlerini kontrol etmek isteyen vatandaşların bakiyesinden işlem başına 0,27 TL kesinti yapılıyor.
Günlük yaşamın en temel ve sıradan parçasının aniden ücretli hale gelmesi, artan yaşam maliyetleriyle mücadele eden tüketiciler arasında adeta soğuk duş etkisi yarattı. Bankacılık sektörü temsilcileri ve portföy yönetim koordinatörleri bu yeni kesintiyi "ortak ATM altyapı, lojistik ve hizmet maliyetlerinin karşılanması" olarak rasyonel bir temele oturtmaya çalışsa da, kamuoyunda oluşan fahiş tepki dalgasının önüne geçilemedi.
Birçok banka müşterisi, ATM ekranlarında karşılaştıkları bu sürpriz masraf kalkanına takılmamak adına rotasını saniyeler içinde yalnızca kartının ait olduğu ana bankanın ATM şeridine çevirmeye başladı. Ancak mevcut yasal mevzuat tüzüğü kuralları uyarınca, tüketiciler bu finansal ataklar karşısında tamamen savunmasız bırakılmış değil.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) yasal sınır hatları uyarınca işletilen koruma kalkanı şu şekildedir:
Bilgilendirme Zorunluluğu: Bankaların, bakiye sorgulama ya da para çekme işlemlerinde herhangi bir ad altında ücretlendirme yapmadan önce, ATM onaylama ekranında müşteriyi açıkça uyarması yasal bir tüzük kuralıdır.
Feyk Onay Riski: Ekrandaki uyarı metnini okumadan, saniyeler içinde hızlıca "Onay" butonuna basmak, yasal olarak ücreti kabul ettiğiniz anlamına gelir ve bakiyenizden kuruşu kuruşuna eksilme yaşanır.
İptal Hakkı: Ücret uyarısını gören tüketici, işlemi saniyeler içinde iptal ederek kartını geri alma ve hiçbir ücret ödememe hakkına sahiptir.
Tüketici hakları savunma şefleri ve finansörler, bankacılık alışkanlıklarında köklü bir değişimin vaktinin geldiğini belirtiyor. Ortak ATM'lerdeki bu mikron düzeydeki kesintilerden ve gizli masraf lojistiğinden korunmanın en kusursuz yolu, akıllı cep telefonlarındaki internet şubesi altyapılarını aktif kullanmaktan geçiyor.
Uzmanların hane halkı bütçesini korumak adına paylaştığı ortak tahlil şu şekildedir:
"Bakiye kontrolü, hesap hareketleri dökümü veya virman gibi basit idari işlemler için fiziksel ATM noktalarını kullanmak artık risk kalkanı oluşturuyor. Vatandaşlarımız mobil bankacılık uygulamalarını tercih ettiklerinde, hiçbir ekstra kurumsal ücret ödemeden saniyeler içinde hesaplarındaki parayı kuruşu kuruşuna görebilirler. Dijital dünyada gerçekleştirilen bu anlık sorgulamalar, ATM'lerdeki gizli kesinti tüzüğüne karşı tüketicinin elindeki en güçlü finansal kalkandır."
