Ocak ayında SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yüzde 12,19, memur emeklilerine ise yüzde 18,60 oranında zam yapılmış; en düşük emekli maaşı ise 20 bin TL'ye yükseltilmişti. Ancak farklı dönemlere ait farklı hesaplama yöntemleri (Aylık Bağlama Oranları - ABO), emekliler arasında ciddi maaş uçurumlarına neden olmaya devam ediyor. İşte bu adaletsizliği bitirecek ve Temmuz ayında devreye girmesi beklenen yeni dönemin şifreleri...
1. ÜÇLÜ SİSTEM BİTİYOR, "TEK FORMÜL" GELİYOR
Mevcut sistemde emekli maaşı hesaplanırken; 1999 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası çalışma süreleri ayrı ayrı değerlendiriliyor. Bu karmaşık "üçlü yapı" nedeniyle, aynı primi ödemesine rağmen 1999 öncesi çalışanlar daha avantajlı oluyor.
Yeni Çözüm: Sistemin tamamen sadeleştirilmesi gündemde. Karmaşık ABO'lar yerine, çalışırken yatırılan primlere göre herkes için "sabit" bir Aylık Bağlama Oranı (ABO) ve tek bir hesaplama formülü kullanılacak.
2. ZAMLARDAKİ FARK GİDERİLECEK: HERKESE EŞİT ARTIŞ!
Şu anki tabloda SSK ve Bağ-Kur emeklileri 6 aylık enflasyon verisine göre zam alırken, memur emeklileri toplu sözleşme hükümlerine tabi oluyor. Bu da iki kesim arasında tartışmalı farklar yaratıyor.
Yeni Çözüm: Masadaki en güçlü formüllerden biri, tüm emeklileri (SSK, Bağ-Kur, Memur) tek bir çatı altında toplayarak "toplu sözleşmeye" dahil etmek. Bir diğer çarpıcı öneri ise; 6 aylık zam beklemek yerine, maaşlara her ay bir önceki ayın enflasyonu kadar otomatik zam yapılması. Bu sayede maaşların enflasyon karşısında anlık erimesinin önüne geçilecek ve "refah payı" tartışmaları bitecek.
3. KATSAYI TARTIŞMASI: SABİT GÜNCELLEME RAKAMI
Her yıl Ocak ayında açıklanan büyüme ve enflasyon rakamlarına göre belirlenen "güncelleme katsayısı" sürekli değişkenlik gösterdiği için, "Bu yıl emekli olursam maaşım düşer mi?" endişesi yaşanıyor.
Yeni Çözüm: Bu sorunun kökten çözümü için güncelleme katsayısının sabit bir rakama bağlanması planlanıyor. Böylece yıllar arasındaki adaletsizlik ve "emeklilik tarihi" tartışmaları son bulacak.
4. TABAN MAAŞ VE KÖK MAAŞ UÇURUMUNA "KADEMELİ SEYYANEN" AYARI
Hazine desteğiyle uygulanan 20 bin TL'lik taban maaş sistemi, düşük primlileri korurken; daha fazla prim ödeyenlerin hak kaybı yaşamasına neden oluyor. Örneğin; 3600 gün primle 15 bin lira hak eden bir vatandaş Hazine desteğiyle 20 bin lira alırken, 7000 gün prim yatırmış bir vatandaş 22 bin lira alabiliyor.
Yeni Çözüm: Taban maaş uygulamasının kaldırılarak, tüm kök maaşlara kademeli bir seyyanen artış yapılması planlanıyor. Ya da taban maaş uygulaması devam etse bile, hemen üstünde kalan aylıklara adaleti sağlamak adına ekstra kademeli artışlar uygulanacak.
