Emeklilik; yıllarca dirsek çürüten, sabahın kör karanlığında mesaiye başlayan, hayat mücadelesi veren her çalışanın en büyük hayali. Hele bir de o sihirli yaş ve prim rakamlarına ulaşıldığında insan derin bir 'oh' çekip köşesine çekilmek istiyor. Ne var ki evdeki hesap her zaman SGK tablosuna uymuyor.
Özellikle EYT furyasından sonra emeklilik mevzuatındaki o ince detaylar, vatandaşın kafasında kocaman soru işaretleri bırakmaya devam ediyor. 1999 sonrası sigorta girişi olanlar için tehlike çanları çalıyor.
Dünya Gazetesi'ndeki köşesinde konuyu enine boyuna masaya yatıran uzman isim Özgür Erdursun, milyonların gözden kaçırdığı o ince çizgiyi oldukça net bir dille çizdi.
Erdursun'a göre 4 bin 500 prim günüyle emekli olma planı yapanlar için durum sanıldığından çok daha karmaşık. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan yaş sınırını doldurmak tek başına bir anlam ifade etmiyor. Asıl vurucu nokta şu: Sigorta başlangıç tarihinizin üzerinden tamı tamına 25 yıl geçmiş olması şart! Sisteme geç girenler veya askerlik/doğum borçlanmasıyla primini hızlıca doldurup yaşı bekleyenler, sevinçle dilekçe verdiklerinde işte bu ağır 'süre engeli' ile yüzleşmek zorunda kalıyor.
Peki, SGK kapısından geri dönenler, bu 25 yıl duvarına toslayanlar için her şey bitti mi? Uzmanlar kapıyı tam olarak kapatmıyor.
Erdursun, süre engeline takılmak istemeyen ve bekleyecek vakti olmayanlar için Bağ-Kur (4B) statüsünün ciddi bir can simidi olabileceğine dikkat çekiyor. Bağ-Kur çerçevesinde işleyen sistem biraz farklı. Eğer 5 bin 400 prim gününüz varsa, sistem sizden o can sıkıcı '25 yıllık sigortalılık süresi' kuralını istemiyor. Ancak bu madalyonun da hesaba katılması gereken bir ters yüzü var; emeklilik yaşı bu seçenekte kadınlarda 60'a, erkeklerde ise 62'ye fırlıyor. Tercih tamamen sizin yaşınıza ve sabrınıza kalmış.
Sosyal güvenlik mevzuatı adeta hareketli bir kum tepesi gibi. Bugün doğru bildiğiniz kural yarın tamamen değişebiliyor. 1 Mayıs 2028 tarihi ve sonrası içinse bambaşka bir dönem başlayacak.
Erdursun'un altını çizdiği üzere, bu tarihten sonra sisteme dahil olan çalışanların omuzlarından o meşhur 25 yıl şartı tamamen kalkıyor. "Oh ne güzel" demeden önce cümlenin sonunu okumak lazım. Bedava yemek yok. Bu kez de 4 bin 600 günden başlayıp yıllar içinde kademeli olarak tırmanan çok daha yüksek prim günü koşulları vatandaşın karşısına dikilecek.
Emeklilik planlarınızı kahvehane sohbetleriyle veya kulaktan dolma bilgilerle değil, e-Devlet üzerindeki resmi dökümlerinizle yapmanız artık lüks değil, mecburi bir durum. Aksi halde yıllarca beklediğiniz o maaş, hiç hesapta olmayan bir kuralla ertelenebilir. Hemen şimdi sistem üzerinden "İlk İşe Giriş" tarihinizi kontrol edip o 25 yıllık sürenizin dolup dolmadığını hesaplayın.