Ekonomi yönetiminin "enflasyon düşecek" vaatleri sokaktaki yangını söndürmeye yetmiyor. Borsanın rekor kırdığı, makro verilerin kağıt üzerinde düzeldiği bir dönemde, ekonomist Atilla Yeşilada’dan ezber bozan bir itiraz geldi. Yeşilada’ya göre Türkiye, geçici bir sarsıntıdan çok daha derin bir şeyin içinde. Bu öyle bir süreç ki; bankaların batmasıyla değil, orta sınıfın sessizce yok olmasıyla ölçülüyor. Mevcut programın enflasyonla mücadeleden ziyade, geçmişteki hataların devasa enkazını kaldırma çabası olduğunu savunan Yeşilada, asıl fırtınanın küresel enerji hattından kopabileceğine dikkat çekiyor.
Ekonomide terimler önemlidir. Yeşilada, "kriz" kelimesinin bugün yaşananları karşılamadığını düşünüyor. Ona göre kriz; ani, sert ve hızlı bir patlamadır. Oysa şu an yaşananlar, vatandaşın refahını her gün biraz daha emen uzun süreli bir buhran. Mehmet Şimşek yönetimindeki programın, "Nas" ve KKM döneminden kalan milyarlarca dolarlık zararı telafi etmekten başka bir şansı kalmadığını vurguluyor. Halkın hissettiği yoksullaşma, bir sistem hatası değil; ne yazık ki sistemin ayakta kalma maliyeti haline gelmiş durumda.
Küresel riskler artık kapıyı çalmıyor, doğrudan içeri dalıyor. İran ve İsrail arasındaki gerilimin sadece bölgesel bir çatışma olmadığını belirten Yeşilada, enerji piyasaları için "kıyamet" senaryosunu paylaştı. Dünyadaki petrol stoklarının kritik seviyelerin altına indiği bir ortamda, bu gerilimin petrol fiyatlarını 150 dolar seviyesine fırlatabileceğini iddia ediyor.
"Yatırımcılar yapay zeka illüzyonuyla bir optimizme kapıldı ama gerçekler çok daha sert. Bu maliyet artışları karşısında Türkiye’de enflasyonun yüzde 35-40 bandına oturması bile mucize olur."
Böyle bir senaryoda, Türkiye’nin enerji faturasının katlanması ve enflasyonun yeniden kontrolden çıkması kaçınılmaz bir sonuç olarak karşımızda duruyor.
orsadaki 15.000 puanlık rekorlar sizi yanıltmasın. Yeşilada, bu hareketi büyük oranda "çaylak bireysel yatırımcıların" coşkusuna bağlıyor. Profesyonel bilgisi olmayanların bu seviyelerden çıkış yapması gerektiğini savunan ünlü ekonomist, şirket kârlarının beklenen düzeyde artmayacağını öngörüyor. Faizlerin yüksek seyrettiği ve inmeyeceğine dair sinyallerin güçlendiği bir ortamda, borsada beklemek artık getirisinden çok riskini taşıyor.
Gelecekten çalınan nesiller: Eğitimde %33’lük kayıp
Ekonomik yıkım sadece döviz kurlarıyla ölçülmez. Yeşilada’nın en sarsıcı tespiti ise eğitimdeki çöküş üzerine oldu. Lise öğrencilerinin üçte birinin okulu terk ederek kayıt dışı sektörlere veya güvencesiz işlere itildiğini belirten ekonomist, bu durumu "gelecekteki iş gücünü kaybetmek" olarak yorumluyor. Aileler artık okul masraflarını karşılayamıyor. Bu, bugünün değil, 10-20 yıl sonrasının Türkiye’sini vuran en büyük darbe olabilir.
