Türkiye genelinde trafiğe kayıtlı 33 milyon araç sahibini doğrudan ilgilendiren ve adeta kanayan bir yaraya dönüşen o sarsıcı çıkış, bugün Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken'den geldi. Palandöken, araç muayene istasyonlarında periyodik bakıma ek olarak zorunlu tutulan emisyon ölçümüyle birlikte toplam faturanın 3.750 TL'ye fırlamasını "Büyük bir haksızlık ve çifte ücretlendirme" sözleriyle topa tuttu. Herkesin bildiği ama kimsenin sesini çıkaramadığı o haksız kazanç çarkı, artık dayanılmaz bir boyuta ulaştı.
Palandöken'in isyan ettiği noktanın tam merkezinde, aynı istasyonun içinde aynı anda dönen o iki başlı sistem var.
Gidiyorsunuz, aracınızı bantta yürütüyorlar. Zaten "periyodik muayene" adı altında asgari ücretin ciddi bir oranına denk gelen devasa bir meblağı ödüyorsunuz. Bitti mi? Elbette hayır. Bir de o meşhur egzoz emisyon ölçümü için ekstra 450 liralık bir fatura daha kesiliyor. Sadece 5 dakika, belki de daha kısa süren basit bir işlem bu. İkisini alt alta koyduğunuzda, sabahın köründe sıraya giren vatandaşın kasasından saniyeler içinde 3.750 lira buharlaşıyor.
İş sadece o astronomik fiyatlarla bitse yine iyi. Bir de ödeme gişesinde yaşanan, insanı çileden çıkaran o sinir bozucu kriz var.
Maliye Bakanlığı'nın "Kredi kartından komisyon alınamaz" şeklindeki o kesin ve net hükmüne rağmen, muayene istasyonlarında kendi başlarına buyruk, ayrıcalıklı bir sistem işliyor. Kredi kartını uzattığınız an, o devasa faturanın üzerine bir de yüklü bir komisyon bedeli yansıtılıyor. TESK Başkanı Palandöken bu duruma isyan ederken çok haklı: Yapay zekayı, dijital paraları konuştuğumuz 21. yüzyılda, yasal bir işlem yapmak için cebinizde 3 bin 750 lira tomarla nakit taşımak zorundasınız. Nakit verirseniz o komisyon tuzağından kurtuluyorsunuz, yoksa o cezayı da paşa paşa ödüyorsunuz. Bu düpedüz vatandaşa eziyet değil de nedir?
Ortadaki pastanın devasa boyutunu anlamak için 2007 yılına dönmek yetiyor. O günlerde Türkiye yollarında sadece 13 milyon vasıta vardı. Bugün? Tam 33 milyon!
Kamyon, kamyonet, ticari, binek... Her gün o istasyonlara akan paranın haddi hesabı yok. Araç sayısı bu denli rekor kırarken, muayene ücretlerinin de paralel bir şekilde astronomik rakamlara ulaşması kesinlikle tesadüf değil. Bendevi Palandöken, taksimetreden takometreye kadar her masrafı sırtlanan esnafın artık nefes alamaz hale geldiğini belirterek; akaryakıttaki KDV yükünün hafifletilmesi, eşel mobil sistemine dönülmesi ve çevreci elektrikli araçlara teşvik verilmesi çağrısında bulundu.
Muayene istasyonlarının işletme devir süreçleri yaklaşırken, bu çifte standart ve haksız komisyon sistemine acil bir neşter vurulmazsa; önümüzdeki yıllarda artan maliyetler yüzünden sokaklarda "muayenesiz" gezen kaçak araç patlaması yaşanması işten bile değil.
