Orta Doğu'da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarıyla başlayan askeri hareketlilik, bölgedeki çatışmaların Körfez ülkelerine yayılmasına neden oldu. Bu jeopolitik kriz karşısında İran’ın stratejik bir hamle yaparak Hürmüz Boğazı’nı kapatması, küresel enerji koridorlarında arz güvenliğini tehlikeye attı. Petrol sevkiyatının en önemli noktalarından birinin devre dışı kalmasıyla dünya genelinde petrol fiyatları hızla yükselirken, bu durum yurt içindeki akaryakıt fiyatları tablosuna zam olarak yansıdı.
İran, elindeki en büyük koz olarak nitelendirilen Hürmüz Boğazı’nı kapatarak küresel ekonomiyi derinden etkileyecek bir süreci başlattı. Boğazın kapatılması, dünyadaki petrol ticaretinin önemli bir kısmının durma noktasına gelmesine ve lojistik maliyetlerinin katlanmasına yol açtı. Bölgedeki saldırıların devam etmesi, enerji piyasalarında belirsizliği artırırken Türkiye gibi petrol ithalatçısı ülkelerde pompa fiyatlarının doğrudan etkilenmesine neden oldu.
Ekonomi uzmanları, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kaldığı her günün petrol fiyatlarında yeni rekorları beraberinde getirebileceği uyarısında bulunuyor. Savaşın başladığı günden bu yana araç sahiplerinin endişeyle beklediği fiyat artışları, 5 Mart itibarıyla tabelalarda kendisini gösterdi
Hükümet, küresel piyasalardaki bu olağanüstü artışın vatandaş üzerindeki etkisini minimize etmek amacıyla Eşel Mobil sistemini resmen devreye aldı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren karara göre, petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak gerçekleşecek akaryakıt zamlarında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarında düzenlemeye gidilecek.
Sistemin temel işleyişine göre, akaryakıta gelmesi gereken zam tutarının yüzde 75'i kadar miktar, mevcut ÖTV tutarlarından indirilerek uygulanıyor. Bu sayede, uluslararası piyasalardaki devasa artışların sadece küçük bir bölümü tüketiciye yansıtılmış oluyor. Sistemin ilk uygulama gününde, devletin feragat ettiği vergi miktarları, sistemin koruyucu etkisini gözler önüne serdi.
Akaryakıt istasyonlarındaki tabelalar, bugün sabah saatleri itibarıyla güncellendi. Eşel Mobil sisteminin devreye girmesiyle birlikte, yapılması planlanan büyük oranlı zamların önemli bir kısmı vergi indirimleriyle karşılandı.
5 Mart 2026 itibarıyla akaryakıta gelen zamlar ve feragat edilen tutarlar şu şekildedir:
Benzin: Bugünden itibaren geçerli olmak üzere pompaya 92 kuruş zam yansıdı. Ancak sistem sayesinde devlet, benzin fiyatlarında 2,29 TL tutarındaki ÖTV’den feragat ederek zammın daha büyük olmasını engelledi.
Motorin: Motorin fiyatlarına ise 3 TL 11 kuruş zam yapıldı. Eşel Mobil sistemi devreye girmeseydi bu artış çok daha yüksek olacaktı; zira devlet motorinde ilk etapta 7,78 TL tutarındaki ÖTV’den vazgeçti.
Otogaz: Otogaz fiyatları da yakından takip edilmekte olup, mevcut piyasa koşulları çerçevesinde güncellenmeye devam etmektedir.
Bu veriler ışığında, motorinde toplamda 10 TL’yi aşması beklenen zammın, vergi fedakarlığı ile 3,11 TL seviyesinde tutulduğu görülüyor.
